De trams van Lissabon

Je kan geen souvenirwinkeltje in Lissabon vinden waarin de trams van de Portugese hoofdstad niet zijn vermarkt op T-shirts of in miniatuuruitvoeringen allerhande. De trams van Lissabon zijn voor de stad iconisch. En al zeker tram 28.


Dat vinden ook alle toeristen die de stad aan de Taag bezoeken. Tram 28 wordt in zowat alle reisgidsen aangeprezen als een schitterende manier om de stad te doorkruisen. De 28 vertrekt aan het grote kerkhof van Prazeres in de wijk Campo de Ourique, slingert door nauwe straatjes, scheert in scherpe bochten bijna de voetgangers van het smalle troitoir  in de wijken Estrela, Bairro Alto, Baixa, Graça, Alfama en Mouraria.

Knarsend, piepend en schellend passeert de Eléctrico op een boogscheut het Casa Fernando Passoa, de wereldberoemde Portugese schrijver met zijn karakteristieke ronde brilletje en hoed, het Palacio da Assembleia da Republica, een benedictijnenklooster waar het parlement tegenwoordig vergadert, het standbeeld van de nationale dichter Luis de Camões, het Café A Brasileira, de kathedraal Sé Patriarcal en het prachtige uitkijkpunt over Alfama en de Taag Miradouro Santa Luzia. Veel reizigers stappen daar uit om de laatste steile klim naar het Castelho São Jorge aan te vatten, van waar de hele stad en omgeving aan je voeten ligt. Tram 28 eindigt zijn reis aan Martim Moniz, het plein van het gelijknamige metrostation.

Soms in horden maar meestal in vrij gedisciplineerde queues stappen de toeristen en af en toe bejaarde Portugezen aan de haltes vooraan de tram op en achteraan het gammele tramlissabonvehikel af. Met zijn ouderwetse gevernist houten interieur en kunstlederen zeteltjes, antieke schuiframen die wel eens flink durven klemmen en deurtjes die niet altijd goed sluiten, waan je je enkele decennia terug in de vorige eeuw. De kleine oude trammetjes die nog op verschillende lijnen rijden, tellen volgens mijn herinnering maar een twintigtal zitplaatsen en een kleine veertig staanplaatsen. Net als de overbevolkte moderne tram 15 naar Belem is de 28 een droom voor gauwdieven.

Wie in het toeristische seizoen ten volle wil genieten van de 28, doet best de moeite om zich eerst naar Prazeres of Martim Moniz te begeven, waar de kans om een zitplaatsje te veroveren het grootst is. Wie halverwege opstapt maakt de meeste kans om zich eens als een Portugese lekkernij, de sardine, te voelen, in blik welteverstaan. Reizen met de trams van Lissabon is altijd een beetje avontuurlijk. Als je opeen geprangd moet rechtstaan, hou je je maar beter goed vast om je lichaam langs de bochten en hellingen tegen valpartijen en botsingen te beschermen.

Je weet ook niet op voorhand hoe lang een tramtraject in Lissabon zal duren. Elk traject loopt immers vertraging op door auto- of vrachtwagenchauffeurs die hun voertuig dubbel parkeren op de tramsporen. Parkeerplaatsen zijn in Lissabon zo’n gegeerd goed, dat sommige bestuurders zelfs niet schromen hun wagen dwars in een kleine opening van minder dan twee meter tussen twee geparkeerde wagens achter te laten, met de snuit driekwart van het voetpad versperrend.

Herhaalde keren op een traject moet de trambestuurder dus halt houden voor voertuigen op het spoor. Op tram 12 hadden mijn vrouw en ik te doen met een vrouwelijke trambestuurster die om de haverklap haar bel moest laten schellen om de chauffeurs van een dubbel geparkeerde auto uit een café of winkel te sommeren hun wagen te verplaatsen. Sommigen deden dat gehaast en met brede verontschuldigende gebaren, anderen kwamen op hun dooie gemak aangewandeld zonder de geënerveerde bestuurster een blik waard te gunnen. Leveranciers voor handelszaken in de smalle en steile steegjes van de binnenstad, kunnen soms niet anders dan op de sporen parkeren. Dan zit er voor de tram niets anders op dan te wachten.

De bestuurster had ons beloofd ons te waarschuwen als de tram de halte in de buurt van het station Caïs do Sodro zou naderen, drie halten vóór de terminus. Toen ik wegwijzers naar Caïs do Sodro zag, tikte ik haar voorzichtig op de schouder om te vragen of ze het niet zou vergeten. Bars draaide ze zich om, me toebijtend ‘I tell you, no worry!’ Tot ze zich aan de terminus omdraaide, haar laatste twee passagiers zag zitten en zich met de ene hand voor haar mond en de andere op mijn schouder verontschuldigde: o I forgot!

In een adem stelde ze ons voor te blijven zitten voor het terugtraject. We knoopten een gesprek aan en ontdekten op enkele haltes tijd wat een hels leven de trambestuurders van Lissabon leiden. De dag voordien had onze bestuurster twee uren langer dan normaal gedaan over een traject, door het frequente stilstaan voor voertuigen die het spoor blokkeerden. Als de boosdoener zich niet snel na de bel uit de voeten maakt, verwittigt ze de dispatching en krijgt hij een boete. Indien nodig laat ze de politie de auto of vrachtwagen takelen.

Intussen moet ze het protest van een eivolle tram verdragen, de frustratie trotseren van reizigers die aan een halte niet meer kunnen instappen, vragen om informatie van toeristen beantwoorden of bestolen passagiers doorverwijzen naar de politie. Drie haltes verder vergeet ze het niet: hier is het, de straat oversteken, links afslaan en beneden zie je het station liggen. Met een vriendelijke zwaai geeft ze ons voorrang om haar sporen te dwarsen. We hadden best nog wat willen blijven zitten.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in reizen en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op De trams van Lissabon

  1. YvesDE VRESSE zegt:

    Wist je dat die oude trams van belgische makelij zijn? Van La Brugeoise & Nivelles, als ik mij niet vergis. Lijn 28 is dé verzamelplaats voor pickpockets. Alle dagen prijs! Letterlijk. Gaat naar Martim Moniz, inderdaad, maar ook (in de andere richting) naar Belém.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s