Lessen in Dylan (15): Makkelijk te bekijken, moeilijk te benoemen

Twee van Dylans mooiste liefdesliedjes gaan over Sara Lownds, daar kunnen we zeker van zijn. Ze was de eerste vrouw met wie hij trouwde, in het geheim. Ze kregen samen vier kinderen. Ze scheidden in 1977. Hij kroonde haar tot de liefde van zijn leven in het lied dat hij haar naam als titel gaf. In dat lied biechtte hij ook op dat hij een van zijn mooiste andere liefdesliederen, “Sad-eyed Lady of the Lowlands”, voor haar had geschreven.

Tussen het verschijnen van beide nummers lag tien jaar. “Sad-eyed lady” was het laatste nummer van Dylans legendarische dubbelelpee “Blonde on Blonde” van 1966. “Sara” besloot de prachtige plaat “Desire” uit 1976. Tien jaar later dus vertelde Dylan in “Sara” dat hij “Sad-eyed lady” voor haar schreef, diep in de nacht. Het paar woonde toen in het beroemde Chelsea Hotel in New York, waar zoveel andere artiesten als Leonard Cohen, Patti Smith, Iggy Pop, Jimi Hendrix of Sid Vicious geschiedenis schreven, om maar enkele beroemde artiesten uit de muziekwereld op te noemen. Tot dan toe dacht men dat “Sad-eyed lady” over Joan Baez ging, die een liedje had met als titel “Lowlands”.

“Sara” hoorde ik voor het eerst toen mijn vriend Joan me kennis liet maken met die plaat. Op de hoes staat desireDylan met een vilten hoed, pelskraag, lange lokken en een baardje van tussen de bomen met een tedere, tevreden glimlach in de verte te staren. “Sara” was meteen een van mijn favoriete liedjes. De simpele beelden uit de eerste strofe kwamen zo herkenbaar binnen.

Daarin beschrijft Dylan een familietafereeltje aan het strand in Long Island, waar hij op een duin naar de lucht lag te staren, toen de kinderen klein waren en op het strand speelden. Zij kwam van achter hem, hij zag haar voorbijlopen, ze was altijd zo dicht en nog binnen bereik. Het lied haalt ook herinneringen op aan hun vakantie in Portugal. Daar had Bob met Sara in 1965 een geheim tussendoortje beleefd tijdens zijn roemrucht bezoek aan Londen met Joan Baez, vereeuwigd in de film “Dont look back” van D.A. Pennebaker.

Maar vooral de zinnen beklijven waarin Dylan de ‘liefde van zijn leven’ bezingt, al lijken ze nu eens pompeuze beeldspraken en dan weer karamellenverzen, of gewoon wartaal, zoals ‘zo dicht en nog binnen bereik’. Ik probeer er enkele te vertalen: ‘zo makkelijk te bekijken, zo moeilijk te benoemen’, ‘stralend juweel, mystieke vrouw’, ‘het is allemaal zo klaar, ik kan het nooit vergeten, van je houden is het enige dat ik me nooit zal beklagen’, ‘Sara, je moet me mijn waardeloosheid vergeven’, ‘verlaat me nooit, vertrek nooit’.

Een van die strofes verwijst dus naar de periode dat het koppel in New York woonde. Bob herinnert zich de klokken van de methodistenkerk en weet nog hoe hij in het Chelsea Hotel wakker bleef tot het daagde, ‘Sad-eyed Lady of the Lowlands schrijvend voor jou’.

Met dat nummer maakte ik kennis in Marche-les-Dames, tijdens mijn legerdienst in 1986. Een van mijn kamergenoten op de slaapzaal in het opleidingscentrum voor commando’s bezat een walkman, toen een trendy hebbeding. Hij had op een geluidscassette Dylans dubbelaar “Blonde on Blonde” opgenomen. ‘Luister eens naar dat lied’, maande hij me aan, ‘het neemt de hele B-kant van de tweede plaat in, meer dan elf minuten lang.’ Zoiets was nooit eerder vertoond in de populaire muziek. Terwijl ik meteen van de song hield en spijt had dat het na elf minuten met een lange mondharmonicasolo stopte, hield de andere kandidaat-paracommando die ook bereid was het hoofdtelefoontje even op te zetten om naar Bob Dylan te luisteren, het na twee minuten voor bekeken, met de woorden ‘man, wat een gezaag’.

Dylan schreef de tekst waarin lange strofen alterneren met een korter refrein waarschijnlijk niet in één gulp op zijn hotelkamer. Hij begon er wellicht wel aan in die nacht in New York, maar bij de opnames in Nashville, liet hij de muzikanten nog uren in de nacht wachten terwijl hij maar bleef schaven aan de tekst. Uiteindelijk werd het lied opgenomen tussen vier en half zes in de ochtend, in vier takes. De muzikanten, doodop, hadden niet het minste idee wat hen overkwam toen de zinnen maar uit Dylans mond bleven stromen. Ze wisten niet dat de vrouw die Dylan zo bezwerend bezong, de vrouw was waarmee hij enkele maanden voordien was gehuwd. Zelfs dát hij getrouwd was, was op dat moment nog niet bekend.

De vijf lange coupletten en het refrein geven “Sad-eyed” een hypnotiserend karakter. Ook ik kon er maar niet genoeg van krijgen, daar in die altijd warme en naar jonge mannenlijven geurende slaapzaal bij de aspirant-commando’s in Marche-les-Dames, waar de muziek paste als een tang op een varken.

Een van mijn andere helden van weleer, Roger Waters van Pink Floyd, verklaarde dat het lied zijn leven heeft veranderd. ‘Het is een album op zich, zonder dat het ook maar ergens verveelt of afzwakt. Je wordt er alleen maar steeds meer ingezogen. Hoe langer het doorgaat, hoe hypnotiserender het is’, wordt hij geciteerd in ‘Bob Dylan Compleet’.

Volgens dat boek ook heeft Dylan het lied slechts één keer live gespeeld. De keer dat het werd opgenomen voor de enige film die hij heeft geregisseerd, “Renaldo & Clara”. In die oorspronkelijk vier uur lange en later tot twee uur terug gebrachte film, opgenomen in de herfst van 1975, speelde Bob Renaldo en was Sara Clara. Er is een scène waarin ze elkaar omhelzen terwijl “Sad-Eyed Lady” speelt. De film kreeg een lawine van slechte kritieken te verduren.

In zijn Dylan-biografie “Down the highway” onthulde Howard Sounes een ontroerende anekdote over de studio-opname van “Sara”. Tijdens de opnames van “Desire” leefden Bob en Sara al gescheiden. Ze volgden al snel op de release van Dylans vorige plaat “Blood on the Tracks”. In vorige aflevering had ik het al over die plaat vol klassiekers met teksten van de beste die Dylan ooit schreef en enkele onvergetelijke liedjes over ontspoorde liefdes waarin de huwelijksproblemen van het koppel doorklonken.

Eind juli 1975 dook Sara onverwacht op in de studio in New York. Ze kwam terug van een vakantie in Mexico en Bob had haar die zomer nog niet gezien. Bob riep de muzikanten terug in de studio en terwijl Sara aan de andere kant van het glas stond toe te kijken, nam hij zijn gitaar en zong hij “Sara” voor het eerst voor haar. ‘Je kon een speld horen vallen’, vertelt een getuige. ‘Ze was er helemaal door van slag. En het was beslist een keerpunt. Het werkte. Ze kwamen echt weer samen.’ Maar dat was maar voor korte duur. De scheiding kwam er, gevolgd door een lang aanslepend juridisch dispuut over de voogdij over de kinderen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Bob Dylan en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s