Over Faulkners Toevlucht

William Cuthbert Faulkner werd geboren in 1897 in New Albany in de Amerikaanse staat Mississippi. Hij overleed aan een hartaanval in Oxford in datzelfde Mississipi in 1962. Hij won in 1949 de Nobelprijs voor Literatuur.


Sta me toe om hieronder een fragment te kopiëren uit Toevlucht, verschenen als Sanctuary in 1931:
‘Kijk dan naar hem,’ zei Popeye. Tommy draaide zijn hoofd om en keek naar het huis en Popeye haalde zijn hand uit de zak van zijn jasje.
Voor Temple, die tussen de katoenzaadbolsters en de maïskolven zat, was het geluid niet harder dan het afstrijken van een lucifer: een kort, zacht geluid dat de scène, het ogenblik, voor eens en voor altijd afsloot en volledig isoleerde, en ze zat daar met haar benen voor zich uit en haar handen slap en omgedraaid op haar schoot naar de strakgespannen rug van Popeye en de rimpels van zijn jasje op zijn schouders te kijken terwijl hij zijn hoofd om de deur stak, met achter hem tegen zijn zij het pistool, dat dun langs zijn been kringelde.
Hij draaide zich om en keer haar aan. Hij liet het pistool een beetje heen en weer wiggelen en stak het weer in zijn jasje, waarna hij op haar toe kwam. Hij maakte geen enkel geluid onder het lopen; de ontsloten deur stond op een kier en klapperde tegen de deurpost, maar ook dat maakte geen geluid; het was alsof geluid en stilte waren omgedraaid. Ze hoorde stilte in een zwaar geritsel waardoorheen hij op haar af kwam en dat hij opzij duwde, en ze begon ‘Er gaat iets met me gebeuren’ te zeggen. Ze zei het tegen de oude man met de gele klodders als ogen. ‘Er gaat iets met me gebeuren!’ gilde ze tegen hem, terwijl hij op zijn stoel in het zonnetje zat met zijn handen over elkaar op de kop van zijn stok. ‘Ik heb het je nog zó gezegd!’ gilde ze, de woorden als hete, stille luchtbellen de stralende stilte om hen heen in slingerend, totdat hij zijn hoofd omdraaide en de twee slijmklodders zich boven de ruwe, zonovergoten planken bevonden waarop ze lag te spartelen en te rollen. ‘Ik heb het je gezegd! Ik heb het je nog zó gezegd!’

Wat gebeurt er hier? Een man genaamd Popeye vraagt een andere man, Tommy, zich om te draaien en vanuit een schuurtje naar een huis te kijken. Een vrouw die zich erg vreemd gedraagt, Temple, zit achter de twee mannen in de schuur tussen maïskolven en katoenzaadbolsters. Ze begint een zin te zeggen en schreeuwt ontredderd tegen een oude man die in het zonnetje voor het huis zit. Dat is het zo ongeveer, niets aan de hand, lijkt wel.
Maar. Er is veel wat je op basis van dit fragment niet weet als je het boek niet gelezen hebt. Bijvoorbeeld dat de oude man doof en blind is, met ogen als slijmklodders.
Als je het boek alleen tot aan dit fragment gelezen zou hebben, begrijp je uit de voorgeschiedenis al veel meer op basis van dit fragment. Dan begrijp je dat Popeye Tommy met een kogel door zijn achterhoofd doodschiet en zich daarna vergrijpt aan Temple, de rijkeluisdochter die in het hol van een bende geheimstokers is beland in het Amerika van de drooglegging.
Als je het boek verder zou lezen, zou je nog veel meer te weten komen. Bijvoorbeeld dat Popeye, een gewetenloze gangster die impotent is, de achttienjarige maagd Temple gruwelijk verkracht met een maïskolf. En met die twee misdrijven uit dit fragment uiteindelijk nog zal wegkomen ook.

Deze roman met Temple, Popeye en andere in het fragment niet genoemde hoofdpersonages greep me meteen bij de keel. Faulkner staat nochtans bekend als een “moeilijke” schrijver. Bovendien werd “Sanctuary” niet van bij aanvang bij zijn meesterwerken gerekend, hoewel het zijn enige bestseller is geworden.

Dat komt waarschijnlijk door wat Faulkner zelf over dit werk beweerde: hij snoefde dat hij dit sensatieromannetje in amper drie weken tijd schreef, omdat hij in geldnood zat. Dat van die drie weken is alleszins gelogen, hij schreef er vier maanden aan. Wat nog erg kort is, zeggen kenners.

Vandaag wordt “Toevlucht” wel als een van zijn grote en belangrijke werken beschouwd. Het was alleszins in de tijd waarin het werd gepubliceerd een gedurfd werk: over een studente van rijke komaf die door een samenloop van omstandigheden in handen valt van een vreselijke gangster. En die in tegenstelling tot wat de goegemeente zou verwachten, er zelf blijkbaar geen graten in ziet om mee af te glijden in die onderwereld: ze wordt alcoholiste en gewillig seksobject, ze gedraagt zich als een verdorven, lui en verwend leeghoofd, steekt haar goesting in seks niet onder stoelen of banken, gedijt zonder problemen in een onderwereld van gokkers, brassers, oplichters, sluikstokers, hoeren en verslaafden.

Een wereld waarmee ze voor ze haar toevlucht zocht in die schuur geen affiniteit had. Haar omgeving is puriteins met een strenge maar hypocriete moraal. Haar kennissenkring ondergaat de stempel van een verinnerlijkt racisme tegenover zwarten en joden. Temple is klaargestoomd om mooi en braaf op te zitten tussen geroddel van vrouwen en blanke, superieure mannen te gehoorzamen die oppermachtig de lakens uitdelen.

De goeden in deze roman worden vermoord, veroordeeld, gelyncht, gestraft, uitgesloten. Dit is geen stichtend boek. Het getuigt van een ontstellend rauw en pessimistisch realisme. Van mensen die zwak zijn, hulpeloos, arm, bekrompen, hypocriet, beperkt, wreed, goedgelovig, egoïstisch, roddelziek, oneerlijk,… en dat blijven. Maar tegelijk blijven mensen in de roman ook trouw, zorgzaam, welwillend, hulpvaardig, lief, oprecht… Tussen haakjes: de in een gerespecteerde familie welopgevoede Faulkner was zelf gedurende een groot deel van zijn leven een zware alcoholist.

“Toevlucht” is ongetwijfeld onvolmaakt, maar voor mij was het een meesterwerk. Een tijdloos meesterwerk. Ondanks die verstikkende, onoprechte en onrechtvaardige gevangenis van tijd en ruimte waarin het zich afspeelt.

Tot slot nog deze anekdote die Kristien Hemmerechts vertelde in een recensie van “Toevlucht” in De Volkskrant in 2008 (http://www.volkskrant.nl/archief/een-bruine-maiskolf-in-de-rechtszaal~a902827/): niemand minder dan de Vlaamse meesterverteller Hugo Claus zou zich door dit boek van Faulkner op jonge leeftijd uitgedaagd hebben gevoeld. Hij wilde ook een roman in een recordtijd afwerken. Het resultaat was zijn debuut: “De Metsiers” uit 1950. Hij schreef het in vijf weken. Beweerde hij.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in literatuur en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Over Faulkners Toevlucht

  1. togelmasterjitu zegt:

    udah 1 bulang saya pasan togel tidak perna angka saya pasan tembus,dan Udah banyak Dukun Togel yang saya mintai Angka Jitu.tapi tidak ada satupun yang berhasil,Akhirnya saya menemukan nomor. NYAI-RONGGENG (082-189-481-547) dan kami mencoba untuk bergabung di berikan angka ghoib 3d alhamdulillah terbukti 100% kini hidup saya udah gak lagi di kejar-kejar Hutang sekali lagi kami sekeluarga mengucapkan terima kasih

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s