Lessen in Dylan (18): Meestal toch

Na enkele mindere albums die destijds aan mijn aandacht zijn ontsnapt, bracht Bob Dylan in 1989 “Oh Mercy” uit. Deze plaat bevat een hoop prachtige nummers en, althans wat mij persoonlijk betreft, één absoluut meesterwerkje: “Most of the time”.

Aan de totstandkoming van “Oh Mercy” heeft Dylan in zijn Kronieken een heel hoofdstukohmercy gewijd. Hij vertelt er onder meer in dat hij de eerste liedjes op een avond aan Bono van U2 had laten horen. Die reageerde erg enthousiast. Hij raadde Bob aan in zee te gaan met de Canadees Daniel Lanois, die net “The Joshua Tree” voor U2 had geproduceerd. Die bracht vanuit de studio in New Orleans de sound van de swampblues uit Louisiana op de plaat.

Alle nummers van “Oh Mercy” zijn goed, maar ik hou het meest van de opener “Political World”, “Man in the long black coat” en “Most of the time” dus. Het eerste lied swingt vrolijk rond een zwarte tekst van elf coupletten. In Kronieken schrijft Dylan dat hij oorspronkelijk een twintigtal strofes nodig had om zijn gevoelens over de politieke wereld van die tijd onder woorden te brengen.

Het lied wordt wel eens vergeleken met eerdere protestliedjes als “With God on our side” of “The times they are a-changin”. De woorden dragen echter niet meer het appel uit waarmee de jonge Dylan zijn generatie begeesterde. De oudere Dylan houdt zich meer op de vlakte. Hij beschrijft een wereld waarvan de mens vervreemd is. Een wereld waarin je “van zodra je wakker wordt, getraind bent om de makkelijkste uitweg te kiezen”. Doorheen de vele coupletten vertolkt Dylan een diep gevoel van onbehagen in woorden die in de mist blijven hangen. Zoals de beste teksten van Dylan natuurlijk.

Zo’n raadselachtige zinnen hoor je ook in het prachtige trage bluesnummer “Man in the long black coat”. Hierin vertelt Dylan het verhaal over een vrouw die zonder taal noch teken vertrekt met een onbekende, de geheimzinnige man in de lange zwarte jas. “Maar er zijn geen fouten in het leven, zeggen sommige mensen, en dat is waar, soms kan je ’t zo zien. Maar mensen leven of sterven niet, mensen drijven gewoon. En zij vertrok met de man in de lange zwarte jas.”

Toen ik eens langs de Dijle liep te joggen met dat lied in mijn oortjes, dacht ik aan mijn vroeg gestorven vrienden. Op die zonnige oktoberochtend hing in tegenstelling tot wat Dylan beschreef, geen rook over het rivierwater. Hier dreven onder de maansikkel geen stronken met de stroming mee. Maar ik voelde wel de klop, de trilling, de rollende kracht van iemand die ergens op een dood paard slaat. Ook hier zei of schreef niemand waarom mijn vrienden de man in de lange zwarte jas waren gevolgd.

Zo’n gedachten en zo’n dromen, bijvoorbeeld om wiegend op zo’n schommelstoel op een verlaten veranda met zicht op die rivier in Louisiana in het maanlicht te filosoferen, kan ik met hen niet meer delen. Ik liep door naar het kerkhof en zag dat op het graf van Philippe een prachtige vers gehouwen steen lag. Ik voelde mijn dode vrienden drijven.

Weemoed is ook troef in een van Dylans mooiste nummers, “Most of the time”. Een van mijn jongere collega’s, die in die jaren vooral beslagen was in de Dylan van de nineties, vond het Dylans mooiste lied ooit. Het gaat over de pijn die een verloren liefde nalaat. Daarom is het voor veel mensen confronterend, want die pijn verdwijnt uiteindelijk wel.

In die eerste strofe, die ik hier even in vrije vertaling meegeef, maar ook verder in de tekst herken ik mijn en het leven, dat leeg en verloren kan zijn voor wie zijn lief mist: ‘meestal bij de pinken, met twee voeten op de grond, volg je het pad en luk je erin de tekens te lezen. Meestal kan je alles aan dat je pad kruist. En na een tijd merk je meestal niet eens meer dat zij er niet meer bij is.’

Verder in het lied beschrijft Dylan het wrede proces van het vergeten, het gevoel dat je de toestand weer meester bent, dat je niet meer haat, dat de herinnering van haar lippen verdwijnt, dat het je niet meer zou deren haar ineens terug te zien. Meestal toch.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Bob Dylan en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s