Meisje met de parel

Over het beroemde en wondermooie schilderij “Meisje met de parel” van Johannes Vermeer schreef de Amerikaanse Tracy Chevalier in 1998 een prachtige roman, die in 2003 werd verfilmd door Peter Webber, met Colin Firth als de schilder en Scarlett Johansson als het meisje. De film heb ik niet gezien, maar het boek en het schilderij zijn geweldig.
Lees verder

Geplaatst in cultuur, geschiedenis, kunst, literatuur | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Het geboorterecht op leven

Graag wil ik wat doorbomen over een alinea uit “De Geesten” van Yves Petry die me heeft getroffen. In die roman laat de auteur de arts Mark aan het woord. Als Dokter Zonder Kleur, een fictieve organisatie waarmee Petry Artsen Zonder Grenzen niet genoemd wil hebben, keert Mark volslagen ontredderd terug uit Bilonga, het Afrikaans vluchtelingenkamp waar hij heeft gewerkt. Lees verder

Geplaatst in literatuur, paracommando's, politiek | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Kamp Waes en de para’s

Meer dan 1,6 miljoen Vlamingen keken afgelopen zondag naar Kamp Waes. Het heeft er veel van weg dat het programma van Tom Waes de beste reclame voor onze strijdkrachten is in jaren. Een afvalrace met topfitte sportfanaten die enkele erg lange dagen oefeningen uitproberen van de opleiding bij de special forces, levert geweldige televisie op.

Dat inmiddels ruim 82.000 sportievelingen zich inschreven voor “Start to Kamp Waes”, een VRT-initiatief dat verwijst naar de Start to run-app van radio- en tv-ster Evy Gruyaert, bevestigt dit vermoeden. In de Waes-versie krijgen geïnteresseerden een trainingsschema waarmee ze zich in acht weken kunnen voorbereiden op de ingangsproeven voor het Belgisch leger.

De geslaagde paracommando’s van 12N, ingelijfd op 2 december 1985, poseren met hun rode of groene muts

Weekbladen en kranten openden de voorbije weken al volop hun kolommen voor reportages en interviews met “Fly” en “Stijn”, de twee operatoren (zo worden deze militairen genoemd) van de special forces die de kandidaten in het tv-programma begeleiden, coachen, op de proef stellen en beoordelen, zelfs al wandelen stuurden. Deze twee worden nog eens geassisteerd door enkele gemaskerde mannen, want operatoren bij de special forces willen om veiligheidsredenen niet uitgroeien tot BV’s, aangezien zij doorgaans in het grootste geheim opereren.

Het programma van Tom Waes is verduiveld goed gemaakt, met kandidaten die zwoegen en zweten, zwijmelen en zeuren, maar finaal toch vooral durven, doorgaan, volhouden en niet opgeven. Er passeren allerlei proeven met ronkende namen als de Bergham Run of de Devil’s Race. In het werkelijke leven duurt de basisopleiding van de best getrainde en meest geharde groep van het Belgisch leger zes maanden.

In die periode worden de kandidaten die slaagden in de toegangsproeven fysiek op topniveau gebracht. Ze leren zich op alle mogelijke terreinen weren tegen extreme kou, hitte, honger, dorst, slaaptekort en mentale opdoffers. Ze leren overleven in kleine groepen in vijandelijk gebied en moeten alle vaardigheden onder de knie krijgen die ze daarbij nodig hebben: ze worden specialisten in kaartlezen, schieten en bommen leggen, observeren zonder gezien te worden, gewonden oplappen, vreemde voertuigen, materieel en eenheden herkennen, infiltreren en exfiltreren achter de eigen linies, tegenstrevers of mensen die hen daarbij hinderen buiten gevecht stellen of doden, ook met de blote handen. Na die basisopleiding gaan ze nog een maand naar Marche-les-Dames, voor een commando-opleiding, en een maand naar Schaffen, waar ze leren valschermspringen.

De special forces maken deel uit van een in 2018 opgerichte eenheid, het Special Operations Regiment. De grootste componenten van dit regiment vormen de twee Belgische paracommandobataljons, het Waalse 2de Commando uit Flawinne en het Vlaamse 3de Para uit Tielen. Ook deze elitetroepen krijgen een harde fysieke en mentale opleiding die veel kandidaten niet tot een goed einde brengen. Wie daarover op een aangename manier meer te weten wil komen, durf ik  mijn roman “De muts” (zie bvb: https://www.standaardboekhandel.be/p/de-muts-9789402175769) aanraden, die zich afspeelt tijdens de opleiding tot paracommando in de jaren tachtig.

Hoewel de para’s goed beseffen dat er nog een verschil is tussen de gemiddelde weerbaarheid, fysiek en mentaal, van een doorsnee paracommando en een doorsnee SF-operator, ben ik er vrij zeker van dat zowat alle voormalige en huidige paracommando’s zich op zondagavond goed op tijd voor de buis nestelen om zich bij de dik anderhalf miljoen kijkers te voegen die naar Kamp Waes kijken. Wat een mooie herinneringen borrelen dan in de luie zetel op, alvast bij mij ook in het besef dat al dat afzien voorgoed voorbij is… En je weet maar nooit dat je ’s anderendaags alweer vragen zou kunnen krijgen van collega’s of vrienden die geen paracommando zijn geweest!

Geplaatst in De Muts, media, paracommando's, samenleving | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Bouwen aan een beter België

Een jaar na de val van de vorige regering en bijna zes maanden na de jongste verkiezingen staat de formatie vandaag nog nergens en tegelijk misschien op een kantelpunt. De twee grootste partijen van het land, de PS met 641.623 kiezers en de N-VA met 1.086.787 kiezers zijn al maanden onwillig of onmachtig om compromissen te zoeken om samen de ruggengraat van een nieuwe regering te vormen.

Lees verder

Geplaatst in politiek | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Ons kiesstelsel: hervormen en uitbreiden

Sommige media hebben de voorbije lange maanden van slabakkende formatie al eens gewezen op de grote verschillen tussen het aantal kiezers van PS en van N-VA en het aantal zetels van beide partijen. Bij de verkiezingen van 26 mei 2019 behaalde de PS met 641.623 kiezers 20 zetels in de Kamer, terwijl de N-VA met 1.086.787 kiezers slechts 25 zetels behaalde. Hoe kan dat nu, luidt dan al snel de ondertoon, dat is toch niet rechtvaardig, zeker als de PS bij de formatie blijkbaar incontournable is en de N-VA met zoveel meer kiezers niet?
Lees verder

Geplaatst in integratie, politiek | Tags: , , , | 1 reactie

Een schuld die ondraaglijk wordt

In “De kat en de generaal” vertelt Nino Haratischwili hoe een oorlogsmisdaad uit 1995 in Tsjetsjenië jaren later op een dramatische wijze doorwerkt in het leven van verschillende mensen. Aleksandr Orlov, de generaal in het verhaal, een van de daders, wijt er de zelfmoord van zijn dochter Ada aan.

Haratischwili is literair doorgebroken dankzij “Het achtste leven (voor Brilka)”, die Tolstoi-achtige roman van haast 1.300 pagina’s over Georgië. In “De kat en de generaal” creëerde ze een complex universum waarin na het uiteenvallen van de USSR de verschillende personages in verschillende graden betrokken zijn of zullen worden bij dat misdrijf in Tsjetsjenië.

Het is de eerste honderd bladzijden niet zo makkelijk om je weg te vinden in de opnieuw haast 700 bladzijden tellende roman. In de proloog maken we kennis met Noera en haar leefwereld. Dit aantrekkelijk en zelfbewust 17-jarig meisje wil ontsnappen aan de perspectiefloze armoede en strenge islamitische regels in haar aartsconservatieve Tsjetsjeense dorp.

Vervolgens laat Haratischwili de tijd en het vertelstandpunt vanuit de belangrijkste personages vooruit- en terugspringen. Het verband tussen die personages wordt pas geleidelijk duidelijk. Zo borstelt de schrijfster uiteenlopende sociale milieus en families, worstelend met de gevolgen van het uiteenvallen van een wereldrijk dat ons, zelfverklaarde vrije en democratische landen, tijdens de Koude Oorlog zo machtig en bedreigend leek.

In de roman zien we hoe de personages reageren als hun misschien niet zo comfortabele maar wel vertrouwde wereld in enkele zengende jaren teloorgaat. Een van hen, de generaal, past zich na het drama in Tsjetsjenië goed aan en wordt steenrijk. Anderen belanden in armoede, voelen zich miskend en vernederd. Nog anderen verhuizen naar Duitsland, waar ze verkommeren van heimwee, afdrijven naar de buitenkant van de samenleving of ambitieus zoeken naar individuele erkenning.

Langzaam weeft Haratischwili het rag waarin de spin wacht, jaren na de mislukte juridische afrekening met de schandelijke wandaad, de persoonlijke manier van de generaal om te trachten in het reine te komen met zichzelf. Ergens halverwege komen we in ruim 25 gruwelijke, lange bladzijden te weten wat er gebeurd is in die schuur waar Russische militairen, verschillend in graden van moed en wreedheid, onderdanigheid en doorzettingsvermogen, zich misdragen hebben tijdens een verhoor, tijdens fysieke wreedheden, tijdens de groepsverkrachting, bij de zelfmoord van één van hen en uiteindelijk ook bij de moord op Noera.

De verschrikkelijke daad verandert Aleksandr Orlov fundamenteel. Deze intelligente zoon van een oorlogsheld uit Afghanistan die zich verzet tegen de diepste wens van zijn moeder om in de voetsporen van zijn vader te treden en die als puber door de jongens van zijn woonkazerne werd buitengesloten en gepest, komt terug in de buitenlucht als een nieuwe, een andere man, een man die van niemand schrik heeft, een generaal. Met lef, wreedheid, geweld, corruptie en chantage werkt hij zich in het nieuwe Rusland op tot een steenrijke oligarch.

In een tijdssprong maken we in Berlijn kennis met Ada, zijn bijna volwassen dochter. Zij aanbidt hem, onwetend over de Tsjetsjeense last op zijn geweten, hij ziet haar zo graag dat hij voor haar een Venetiaans palazzo koopt dat ze naar eigen smaak mag inrichten.

Op zekere dag duikt tijdens een klassiek concert naast Ada Onno op, een journalist die via de dochter de vader wil overtuigen hem een interview toe te staan. Als hij een relatie begint met Ada en in het verleden van de generaal graaft, stoot hij op een proces over de gebeurtenissen in Tsjetsjenië, dat stopgezet was na de moord op een advocaat. Daarmee wekt hij Ada’s nieuwsgierigheid over het verleden van haar vader. Als Ada zelfmoord pleegt, is de Generaal ervan ervan overtuigd dat haar besef de dochter van een oorlogsmisdadiger te zijn, een ondraaglijke gedachte was geworden.

Als de generaal later op een theateraffiche in Berlijn tot zijn verbijstering een actrice ziet die sprekend op Noera lijkt, rijpt bij hem een plan. Als een meestermanipulator spant hij Otto de journalist en de actrice, de Kat uit het verhaal, voor zijn kar. Kat stemt in om een video op te nemen waarin ze Noera moet spelen. Wat ertoe leidt dat Kat zich ook Noera begint te voelen.

De generaal plant een afrekening waarvoor hij zijn medemisdadigers van weleer dankzij Onno, Noera en wat vuile chantage terug naar Tjetsjenië dwingt. Op die akelige plek in Tsjetsjenië volgt het eindspel.

Een bijzonder ingenieus componeerd boek, leerrijk en spannend tot de laatste regel, maar hier en daar wat langdradig.

 

Geplaatst in cultuur, geschiedenis, literatuur | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Een para met een pen

In juli 2018 werd mijn roman “De muts” gepubliceerd. Wie schrijft, die blijft, zegt men wel eens. Ik kan het getuigen: nog regelmatig krijg ik reacties op mijn boek. En lang niet alleen van voormalige para’s. Dat is fijn.

Lees verder

Geplaatst in De Muts, literatuur, paracommando's | Tags: , , , , | 1 reactie

In doodsgevaar

Het dateert al van een jaar of vijf geleden dat de mannen tijdens hun jaarlijks weekendje nog eens in doodsgevaar verkeerden. Dat was in Ieper, nog vóór de eeuwherdenkingen van de Grote Oorlog. Een van de mannen liep toen over de hoge, smalle boog van een brug. Hij redde het.

Lees verder

Geplaatst in geschiedenis, paracommando's, vriendschap, vrije tijd | Tags: , , , , , , , | 2 reacties

De stad tien minuten vroeger

Soms gebeurt er dankzij de mank lopende treinen in ons land iets verrassends: je komt tien minuten vroeger op je bestemming aan dan gewoonlijk: tien minuten later. Dat overkwam me omdat een vorige trein van Leuven naar Brussel zoveel vertraging had, dat ik na het overstappen onmiddellijk weer door kon sporen naar de hoofdstad, zonder eerst nog op mijn vertrouwde trein te moeten wachten. Lees verder

Geplaatst in Brussel, cultuur, samenleving | Een reactie plaatsen

Het woud der verwachting

Het kan toeval zijn, maar ineens realiseer ik me dat ik de voorbije maanden wel heel veel met het verleden bezig ben geweest. Het verre verleden: de middeleeuwen.

Lees verder

Geplaatst in cultuur, geschiedenis, literatuur | Tags: , , , , , , , , , | 1 reactie