De cadet (1)

Het is begin januari 1956, als Roger beslist eens werk te maken van zijn studiekeuze. Hij zit dan halfweg in de retorica, zoals in Vlaanderen tot in de jaren tachtig de benaming luidde voor het laatste jaar van de humaniora. Op 3 januari valt voor het eerst in zijn boekjes de naam Hogere Zeevaartschool. Hij heeft de Antwerpse hogeschool aangeschreven, waar de officieren voor de koopvaardij worden opgeleid.

Waarom en wat hij juist geschreven heeft, houdt hij voor zichzelf. Maar dat ligt voor de hand: nadat de droom om piloot te worden financieel onmogelijk is gebleken, zoekt hij een betaalbaardere leerschool om zijn bravoure en zijn zin naar avontuur bot in te vieren. Hij wil officier ter lange omvaart worden, zoals de officieren voor de koopvaardij door het leven gingen.

Ik stel me voor dat hij in zijn brief inlichtingen opvraagt over de toelatingsvoorwaarden, het studieprogramma, de manier van werken in die bijzondere school en, niet te vergeten, de kosten die met de opleiding gepaard gaan. Of hij op dat moment zijn ouders over zijn nieuwe toekomstdromen al heeft ingelicht, betwijfel ik. Maar met de beslissing om die brief te versturen, beseft hij dat hij daarmee niet lang meer zal kunnen wachten. De brief zal immers een antwoord krijgen dat zijn ouders onder ogen komt, daar kan je donder op zeggen.

3 januari 1956

Erg snel, op 5 januari – ze leken in Antwerpen wel op Roger Dejaegher te zitten wachten – noteert hij dat de Zeevaartschool heeft geantwoord. Maar ook waaruit dat antwoord dan wel bestond, schrijft hij niet. Uit wat er de komende weken gebeurt, leid ik af dat de onderhandelingen met zijn ouders over zijn studiekeuze en sourdine aangevat werden.

Roger moet eerst alleszins nog naar het stadhuis in Brugge gaan om uitstel te vragen voor zijn legerdienst. De volgende dagen kabbelt het leven in zijn boekje stilletjes verder. Hij gaat op zondag naar de cinema Royal, waar hij twintig frank neertelt om naar de Vlaamse film “Meeuwen sterven in de haven” te kijken. In deze film met thrillerambities doolt een anoniem personage door Antwerpen, op de vlucht omdat hij zijn vrouw heeft vermoord.

Ik kan het niet laten hier een zijsprongetje te maken en te vermelden dat dit echt een bijzondere film was, in zwartwit en uitgekomen op een moment dat de Vlaamse filmindustrie nog nergens stond. De prent behaalde enkele mooie prijzen, waaronder de nominatie voor de Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes in 1956.

De film had liefst drie “regisseurs”: Roland Verhavert, Ivo Michiels en Rik Kuypers. Die laatste was absoluut nodig omdat hij als enige al eerder eens met een filmcamera had gewerkt. Na de film zou Michiels zich ontpoppen tot een groot schrijver. Kuypers filmde lustig verder en Verhavert bleef aan de slag bij de BRT, zoals de VRT toen nog heette.

De film gaf ook de carrière van twee jonge Vlaamse acteurs een boost: Julien Schoenaerts, wiens zoon Matthias vandaag een echte filmster is geworden, en Dora Van Der Groen. Ik ben er haast zeker van dat Dora Van Der Groen met die eerste grote film een diepe indruk heeft gemaakt op mijn vader. Terwijl zijn kinderen die weliswaar zalige Dora Van Der Groen vooral in een omarol zagen schitteren, waren mijn ouders altijd net niét kinderlijk opgetogen als Dora weer eens in een of andere tv-serie meedeed. In de film “Meeuwen sterven in de haven”, met de keuring “Kinderen niet toegelaten”, kroop de jonge Van Der Groen in de huid van een prostituee. Wie geïnteresseerd is in nog meer merkwaardige weetjes over deze film, verwijs ik graag naar Wikipedia.

In zijn boekje lijkt Roger de rest van de maand zijn lustige retoricaleventje gewoon verder te zetten: hij heeft zijn positie in de voetbalploeg op school veranderd in doelman; hij gaat nog enkele andere films zien in De Gilde en een toneelstuk in de schouwburg, waarna hij blijft plakken in café Richelieu; hij trekt met zijn vrienden D’Hoore en Hutsebaut naar het bal van de journalisten in ’t Strijdershuis; hij meldt op een dag dat er een inspecteur van het bisdom in het college rondloopt en schrijft een andere dag dat er verschillende van zijn klas naar Brussel zijn gegaan om daar een examen af te leggen, wellicht voor een of andere overheidsbaan.

Maar wat stond er nu in die brief van de Zeevaartschool? Daarover schrijft Roger niks. Gelukkig heb ik me inmiddels wat weten te verdiepen in de literatuur over de Zeevaartschool en het schoolschip Mercator. Een in 2020 overleden dorpsgenoot, Gust Vandegoor, schreef in 2009 bijvoorbeeld “Het schoolschip Mercator en zijn commandant Remi Van de Sande”, een prachtig boek met interessante weetjes en fraaie foto’s. Vandegoor kreeg toegang tot het archief van Remi Van de Sande, nog zo’n merkwaardige en boeiende Haachtenaar die meer op zee zat dan bij vrouw en kinderen. In de gemeente is niet alleen naar hem zelf, maar ook naar die beroemde barkentijn waarover hij van 1928 tot 1955 het gezag voerde, een laan genoemd.  

De Hogere Zeevaartschool in Antwerpen

Tegenwoordig is dat boek van Gust Van De Goor haast niet meer verkrijgbaar. Het is zelfs niet te leen in de bib van Haacht. Je kan het wel nog hier en daar vinden bij boekhandels met tweedehandsboeken en in de bib van buurgemeente Keerbergen. Misschien ligt er nu nog één gloednieuw exemplaar te koop in het boetiekje waar je de tickets voor de Mercator moet kopen, want de loopbaan van de driemaster werd in Oostende geheroriënteerd van schoolschip naar museum. Vorige week kocht ik daar, bij een bezoek aan het schip met het oog op dit verhaal, het voorlaatste nog in cellofaan verpakt exemplaar.

In het boek van Gust Van De Goor vond ik over de organisatie van de opleiding tot officier ter lange omvaart, het studieprogramma en de studiekosten heel wat nuttige informatie. Wordt dus vervolgd.

Dit bericht werd geplaatst in cultuur, familie, geschiedenis, uit de boekjes van mijn vader en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s